Dzień: 21 kwietnia 2020

Szlachetny smak ryby o mętnych oczach

Tradycyjna, polska ryba wigilijna? Każdy z pewnością odpowie, że karp. Tymczasem to sandacz królował na staropolskich, świątecznych stołach. Ryba inna niż wszystkie ze względu na mętne oczy, osobom niezorientowanym może się kojarzyć z niezbyt świeżym rybim mięsem.

Drapieżnik słodkich, mętnych wód

Sandacz jest drapieżnikiem. Podobny jest do nieco do okonia, lecz jest dużo większy. Może osiągnąć wielkość nawet 1 metra i ważyć 15 kg. Jest drapieżnikiem, żywi się płociami, uklejami, małymi uklejami. Sandacze nie pogardzą nawet małymi żabami.

Sandacze można spotkać tam, gdzie dno bywa muliste i mętne, więc również w wolnopłynących rzekach, w których są glony i dno jest zarośnięte. W przybrzeżnych wodach Bałtyku można również spotkać sandacze, lecz tylko w zatokach, gdzie fale są stosunkowo niewielkie i woda zamącona.

Zupełnie nieznane są sandacze w Europie Zachodniej

Ten rybi drapieżnik najczęściej występuje na Warmii, w rzece Łynie, we wszystkich stojących, mulistych i zarośniętych zakolach jezior.  Ponieważ sandacz jest drapieżnikiem, najłatwiej go złowić na rybią przynętę. Najlepiej w nocy, ponieważ to ulubiona pora zerowania tej niezwykłej ryby.

Dziś sandacza w naturze trudno spotkać, częściej jest hodowany w stawach rybnych, przy spełnieniu wymagań

Postna ryba w dawnej Polsce

Karp jako “tradycyjna ryba świąteczna” został rozpowszechniony w czasach PRLu, wcześniej był prawie nieznany. Tymczasem na stołach w dawnej Polsce tradycyjnie przygotowywano sandacze i szczupaki. Potrawy z tych ryb jadano w święta, szczególnie Bożego Narodzenia, ale również jako dania we wszelkie inne dni postne.

Delikatny smak i łatwość przygotowywania

Sandacz ma delikatne, jasne, lekko różowe mięso, kruche i lekko tłuste. Zawiera kwasy omega 3 i omega 6, witaminy E i A oraz bardzo dużo łatwo przyswajalnego białka, stąd wskazany dla osób na diecie. Cenione za niezwykle łagodny, maślany, rozpływający się w ustach smak. Dodatkowo, sandacze mają stosunkowo mało ości i procentowo dużo mięsa. Są więc łatwe do przygotowania, co szczególnie cenią kucharze.

Jak przygotować sandacza?

W staropolskiej kuchni przepisy rybne (głównie ze szczupaka i sandacza) zajmowały trzecią część wszystkich dań. Sandacza przygotowywano na wiele sposobów.  Można więc znaleźć na wymyślne dziś, choć w dawnych czasach dosyć popularne dania z sandacza duszonego z rakami w śmietanie, sandacze wędzone oraz pieczone w pieprzu i rodzynkach.

Żeby móc delektować się niezwykłym smakiem tej szlachetnej ryby, można go upiec w folii piekarniku z niewielkim dodatkiem wiórków maślanych. Po wyjęciu wystarczy lekko posolić i skropić cytryną. Smakuje wyśmienicie z podpieczonymi ziemniakami i brokułami z wody. Niczego więcej nie trzeba, by poczuć przysłowiowe “niebo w gębie”.

Jedzenie zdjęcie utworzone przez KamranAydinov - pl.freepik.com